Rusya'nın Sibirya bölgesindeki İrkutsk'ta Veba ile Mücadele Enstitüsü'nde çalışan 28 yaşındaki Darya Shipilova, vebaya maruz kaldığından şüphelenilen ve nedeni belirlenemeyen zatürre nedeniyle geçen hafta cuma günü hayatını kaybetti. Rus medyasına göre yaklaşık 200 kişi karantinaya alındı. Shipilova'nın kesin ölüm nedeni resmi olarak doğrulanmadı, testler sürüyor. Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) riskin Avrupa bölgesinde "çok düşük" olduğunu açıklarken uzmanlar, vakanın küresel bir salgına dönüşmesinin beklenmediğini belirtti.

Doğrulanamayan haberlere göre Shipilova'nın, veba bakterisi içeren bir test tüpünü kırdıktan ya da Moğolistan sınırındaki Buryatya bölgesine yaptığı saha gezisinden sonra hastalandığı ileri sürüldü. Buryatya'da veba, yaban hayvanları arasında endemik bir hastalık olarak biliniyor.

Yersinia pestis bakterisinin neden olduğu veba, klinik olarak bubonik (hıyarcıklı), pnömonik ve septisemik olmak üzere üç formda görülüyor. En yaygın tür olan bubonik veba, enfekte pirelerin ısırığıyla bulaşıyor. Vücuda giren bakteri lenf düğümlerine ulaşarak kasık, boyun ve koltuk altında "bubon" adı verilen ağrılı şişliklere yol açıyor.

İnsandan insana bulaşma nadir görülse de bakteri kana karışarak septisemik vebaya, akciğerlere yayılarak pnömonik vebaya neden olabiliyor. Diğer türlerden farklı olarak pnömonik veba, öksürük ya da hapşırıkla havaya yayılan damlacıklar yoluyla bulaşabiliyor. Erken tedavi edilmediğinde genellikle ölümcül seyreden bu türde, maruziyetten belirtilerin başlamasına kadar geçen süre 24 saate kadar inebiliyor.

Bubonik ve pnömonik vebanın yol açtığı Kara Ölüm, 14. yüzyılda Avrupa'da 25 milyondan fazla insanın ölümüne neden olarak nüfusun üçte biri ile üçte ikisi arasındaki bölümünü yok etti. Salgının yayılmasında yeni açılan ticaret yolları ile tahıl ve un gibi malların gemilerle taşınması etkili oldu.