Bursa'nın tarihi merkezinde bulunan Hoca İlyas Ortaokulu, 558 yıllık geçmişiyle Türkiye'nin en köklü eğitim kurumları arasında yer alıyor. Fatih Sultan Mehmet döneminde kurulan ve ilk yıllarında "Kümbetli Mektep" adıyla faaliyet gösteren okul, Osmanlı İmparatorluğu'ndan Cumhuriyet'e uzanan eğitim yolculuğunu sürdürüyor.

Anadolu Ajansının "Asırlık Mektepler" dosyasında yer verilen tarihi okul, yüzyıllar boyunca geçirdiği değişimlere rağmen eğitim faaliyetlerine devam etmesiyle dikkat çekiyor.

Savaşlara, depremlere ve farklı dönemlerde yaşanan zorluklara tanıklık eden Hoca İlyas Ortaokulu, bugün 542 öğrencisi ve 42 öğretmeniyle eğitim hayatını sürdürüyor.

BURSA'DA FATİH SULTAN MEHMET DÖNEMİNDE KURULDU

Bursa'nın tarihi Kapalı Çarşı'sına yakın konumda bulunan okulun geçmişi 1468 yılına dayanıyor.

Fatih Sultan Mehmet döneminde Hocailyaszade Mehmet Çelebi tarafından kurulan vakıf bünyesinde açılan okul, ilk olarak "Kümbetli Mektep" adıyla eğitim vermeye başladı.

Osmanlı eğitim sisteminde "Sıbyan Mektebi" olarak faaliyet gösteren kurum, sonraki yüzyıllarda farklı isimlerle eğitim hayatına devam etti.

Kuruluşundan bu yana Bursa'nın eğitim tarihinde önemli bir yere sahip olan okul, 2026 yılı itibarıyla 558 yıllık geçmişe ulaştı.

Bursa'nın asırlık eğitim kurumlarından Hoca İlyas Ortaokulu, tarihi boyunca önemli olaylara tanıklık etti.

28 Şubat 1855 tarihinde meydana gelen büyük depremde okul binasının bir bölümü yıkıldı.

Depremin ardından tarihi yapı aslına uygun şekilde yeniden inşa edilerek eğitim faaliyetlerine kazandırıldı.

1912-1914 yılları arasında yeniden restore edilen okul, bu dönemde "Müdafaa-i Milliye Hoca İlyaszade Vakıf Mektebi" adını aldı.

Tarihi yapı, Osmanlı'nın son dönemindeki gelişmelere ve Milli Mücadele yıllarına da tanıklık etti.

BURSA'NIN İŞGALİNDE KARARGÂH OLARAK KULLANILDI

Hoca İlyas Ortaokulunun tarihinde dikkat çeken dönemlerden biri de Milli Mücadele yılları oldu.

Bursa'nın işgali sırasında tarihi okul binası, kısa bir süre Yunan ordusu tarafından karargâh olarak kullanıldı.

Bursa'nın kurtuluşunun ardından yapı yeniden eğitim faaliyetlerine kazandırıldı.

Cumhuriyet'in ilanıyla birlikte modern eğitim sistemine geçen okul, uzun yıllar ilkokul olarak hizmet verdi.

OSMANLI'DAN CUMHURİYET'E İSMİ DEĞİŞTİ, EĞİTİM DEVAM ETTİ

558 yıllık geçmişe sahip okul, farklı dönemlerde değişik isimlerle faaliyet gösterdi.

Cumhuriyet'in ilanından 1998 yılına kadar "Hoca İlyas İlkokulu" adıyla eğitim veren kurum, 1998-2014 yılları arasında "Hoca İlyas İlköğretim Okulu" olarak hizmet sundu.

2014 yılından itibaren ise "Hoca İlyas Ortaokulu" adıyla eğitim öğretim faaliyetlerini sürdürüyor.

Okulun adı zaman içerisinde değişse de "Hoca İlyas" ismi kurumun tarihindeki yerini korudu.

BURSA'DAKİ OKULUN ARŞİVİNDE ASIRLIK BELGELER BULUNUYOR

Hoca İlyas Ortaokulu, yalnızca köklü geçmişiyle değil, bünyesinde korunan tarihi belgelerle de dikkat çekiyor.

Okulun arşivinde 1910'lu yıllardan itibaren tutulan resmi kayıt defterleri, eski diplomalar, dönemin mektupları ve eğitim faaliyetleri sırasında çekilen fotoğraflar bulunuyor.

Osmanlı Türkçesiyle tutulmaya başlanan kayıtlar, Harf İnkılabı'nın ardından Latin alfabesiyle devam ediyor.

Bu belgeler, Bursa'da eğitim hayatının yüzyıllar içerisindeki değişimini incelemek açısından önemli bir kaynak niteliği taşıyor.

OKUL MÜDÜRÜ: TÜRKİYE'NİN EN ESKİ OKULUDUR

Hoca İlyas Ortaokulu Müdürü Yalçın Pehlivan, Anadolu Ajansına yaptığı açıklamada okulun Fatih Sultan Mehmet döneminden bu yana eğitim verdiğini belirtti.

Kurumun Osmanlı eğitim sisteminden Cumhuriyet'in modern eğitim anlayışına uzanan bir geçmişi bulunduğunu ifade eden Pehlivan, okulun çoğunlukla ilkokul olarak hizmet verdiğini söyledi.

Pehlivan, tarihi okulun önemini şu sözlerle anlattı:

"1468'den bu yana savaş ve deprem haricinde okulumuz kesintisiz eğitim veren Türkiye'nin en eski okuludur. Okulumuz, Osmanlı zamanından, Fatih Sultan Mehmet zamanından beri ışık saçan bir eğitim çınarıdır."

558 YILLIK OKULDA 542 ÖĞRENCİ EĞİTİM GÖRÜYOR

Bursa'nın tarihi eğitim kurumlarından Hoca İlyas Ortaokulu, günümüzde de öğrencilerini yetiştirmeye devam ediyor.

Okul Müdürü Yalçın Pehlivan'ın verdiği bilgilere göre kurumda 542 öğrenci ve 42 öğretmen bulunuyor.

Tarihi okulun arşivindeki Osmanlıca belgelerin uzmanlar tarafından incelenmesinin önemli bilgiler ortaya çıkarabileceğini belirten Pehlivan, bu kayıtların dönemin sosyoekonomik yapısına ışık tutabileceğini ifade etti.

Pehlivan, okulun köklü geçmişinin akademik araştırmalara konu olabileceğini, Hoca İlyas Ortaokulu hakkında doktora tezi hazırlanabileceğini de dile getirdi.

Fatih Sultan Mehmet döneminde "Kümbetli Mektep" adıyla başlayan eğitim yolculuğu, bugün Hoca İlyas Ortaokulu adıyla devam ediyor.

Osmanlı'nın son döneminden Milli Mücadele yıllarına, Cumhuriyet'in kuruluşundan günümüze kadar pek çok tarihi olaya tanıklık eden okul, Bursa'nın eğitim mirasının önemli parçalarından biri olmayı sürdürüyor.