BBC'nin haberine göre ABD'de uyuşturucu krizi yeni bir evreye girdi: Bodrumlarda ve banyolarda üretilebilen sentetik maddeler, sokakta satılan uyuşturucunun içinde ne olduğunu kimsenin bilemediği bir tablo ortaya çıkardı. BBC muhabiri Quentin Sommerville, Ohio eyaletinin Columbus kentinde ve Chicago'da kullanıcılar, satıcılar, cezaevi yetkilileri ve bağımlılıktan kurtulanlarla görüştü.

Tamamen laboratuvarda üretilen fentanil, eroinden 50 ila 100 kat daha güçlü. Sokaktaki fentanile artık ksilazin ve medetomidin gibi büyükbaş hayvanlar için geliştirilmiş sakinleştiriciler de karıştırılıyor. Bu maddeler solunumu yavaşlatıyor ve aşırı dozda hayat kurtaran burun spreyi naloksona yanıt vermiyor. Ksilazin ayrıca kemiğe kadar inebilen, tedavisi zor yaralara yol açıyor.

ABD'de aşırı doz ölümleri 2022'de yaklaşık 110 bin ile zirve yapmış, geçen yıl 70 bin civarına gerilemişti. Ancak uzmanlara göre kriz bitmedi, yalnızca biçim değiştirdi. Columbus'ta bağımlılıktan kurtulanlara destek veren Hope Dealers grubunu yöneten Scott Sanders, bölgede son 12 ayda ölümcül aşırı dozların yüzde 78'inin uyarıcı maddelerden kaynaklandığını söyledi: "Asıl trajedi şu: Kokain aldığını sanan kullanıcılar aslında fentanil ya da başka opioid karışımları alıyor ve farkında olmadan aşırı doz yaşıyor."

Chicago'daki Cook County cezaevinde ise uyuşturucu, kitap sayfalarına ve mektuplara emdirilerek içeri sokuluyor. Normalde yılda bir ya da iki aşırı doz ölümü görülen cezaevinde 2023'te sentetik kannabinoid kullanan 8 mahkum nöbet geçirerek hayatını kaybetti. Artık cezaevine gelen her mektup ve paket nem taramasından geçiriliyor; bunların dörtte biri ile beşte biri arasındaki kısmı geri çevriliyor.

Meksika kartelleri adına fentanil satan ve kimliğinin gizlenmesini isteyen bir satıcı, ABD yönetiminin kartelleri terör örgütü ilan etmesine rağmen tedarik zincirinin eskisi kadar güçlü olduğunu anlattı: "Duvarın üstünden geçmezse altından geçer. Bu iş uyum sağlamakla ilgili." Satıcıya göre sentetiklerin neler yapabileceği "henüz buzdağının ucu bile değil."

20 yıldır Cook County şerifi olan Tom Dart da uyuşturucuyla mücadelenin başarılı olduğunu söyleyecek kimse olmadığını belirtti: "Eskiden güçlü olan her şey sınırdan geliyordu. Şimdi insanlar bunu evlerinde, lavabolarında, küvetlerinde üretebiliyor." Dart'a göre kalıcı çözüm yalnızca arzı kesmekten değil, bağımlılık tedavisine ağırlık vermekten geçiyor.