Grönland – Karrat Fiyordu Tsunamisi (90 metre)
2017 yılında Grönland’da meydana gelen tsunami, bölgedeki tarihi olaylar arasında dikkat çekiyor. Karrat Fiyordu’nda meydana gelen bu dev dalga, eriyen buzulların neden olduğu bir heyelanın denize düşmesiyle oluştu.
Su duvarı 90 metre yüksekliğe vararak Nuugaatsiaq adlı küçük balıkçı köyünü vurdu. Sonuç olarak dört kişi hayatını kaybetti ve birçok yapı tamamen yıkıldı. Bilim insanları, bölgedeki dağların hala istikrarsız olduğunu ve benzer bir olayın yeniden gerçekleşme olasılığının bulunduğunu vurguluyor.
Endonezya – Ambon Adası Tsunamisi (100 metre)
1674 yılında Endonezya’nın Maluku Adaları açıklarındaki bir deprem, Ambon Adası’nda büyük bir tsunamiyi tetikledi. Bu tsunami, 100 metreyi aşan yüksekliğiyle tarihe kaydedilen en büyük tsunamilerden biri olarak anılıyor.
Dalga, Hitu Yarımadası’na kadar ilerleyerek 2.000’den fazla kişinin yaşamını yitirmesine neden oldu. Olay, dönemin şartlarına göre oldukça iyi belgelenmiş olup, Asya-Pasifik bölgesinin tsunami riskine sahip bölgeler arasında yer almasının başlıca sebeplerinden biri olarak değerlendiriliyor.
ABD – Lituya Bay Tsunamisi (150 metre / 1936)
1958’deki rekor kıran olaya 22 yıl kadar önce, Lituya Bay’de bir başka büyük tsunami yaşanmıştı. 1936 yılında meydana gelen bu tsunami, 150 metre yüksekliğe ulaşıp bölge coğrafyasını önemli ölçüde etkiledi. Nedeni tam olarak bilinmemekle beraber, büyük ihtimalle bir denizaltı heyelanı olduğu düşünülüyor.
ABD – Icy Bay Tsunamisi (193 metre)
2015 yılında Alaska’daki Taan Fiord’a düşen 180 milyon tonluk kaya kütlesi, 193 metreye kadar yükselen bir tsunamiye sebep oldu. Olayın yaşandığı bölgenin ıssız olması nedeniyle can kaybı yaşanmadı.
Ancak dalgaların etkisiyle sekiz kilometrekarelik bir ormanlık alan haritadan silindi. Icy Bay’in jeolojik yapısının, Lituya Körfezi gibi megatsunamilere oldukça elverişli olduğu biliniyor.
İtalya – Vajont Barajı Tsunamisi (250 metre)
1963 yılında İtalya’da, Monte Toc’un yamaçlarından düşen 260 milyon metreküp kaya kütlesi, Vajont Barajı’na çarparak 250 metre yüksekliğe ulaşan dev bir dalga oluşturdu. Bu dalga, barajı aşarak aşağıdaki Longarone köyü dahil birçok yerleşimi yok etti.
Yaklaşık 2.000 kişi, uyku halinde hayatını kaybetti. Bu olay, tarihteki en ölümcül insan kaynaklı megatsunami olarak kayıtlara geçti.
ABD – Mount St. Helens Tsunamisi (260 metre)
1980 yılında Washington eyaletindeki Mount St. Helens yanardağının kuzey yamaçlarındaki çökmeyle birlikte büyük bir toprak kayması gerçekleşti ve bu olay 260 metre yüksekliğinde bir megatsunami oluşturdu. Dalga, önce Mount Margaret bölgesine, ardından büyük bir havzaya çarparak çevrede büyük zararlar verdi. Bu doğal olay aynı zamanda yanardağ patlaması sonrası oluşan devasa toprak hareketiyle de kayıtlara geçti.
ABD – Lituya Bay Megatsunamisi (524 metre / 1958)
9 Temmuz 1958 tarihinde Alaska’daki Lituya Bay’de meydana gelen bu olağanüstü durum, tarihe geçmiş en yüksek tsunami dalgasını oluşturmuştur. 7.8 büyüklüğündeki bir deprem sonrasında, yaklaşık 30 milyon metreküp kaya 914 metre yüksekliğinden denize düştü.
Bu büyük kütlenin suya çarpması ile oluşan dalga tam 524 metreye kadar yükseldi. Neyse ki bölgede fazla insan bulunmuyordu; sadece üç tekne etkilendi ve iki kişi hayatını kaybetti. Günümüzde bile Lituya Bay çevresinde bu megatsunaminin izleri olarak ağaçsız kalan dev alanlar gözlemlenebiliyor.
